Werktips

Vertel je over je ziekte tijdens een sollicitatie?

Die vraag. Hij speelt door je hoofd terwijl je de vacature leest. Terwijl je je cv opmaakt. Terwijl je in de wachtkamer zit voor het gesprek. Vertel ik het? En zo ja, wanneer? En hoe? Eerlijk antwoord: je hoeft het niet te vertellen. Maar of het slim is, hangt af van jouw situatie. En dat is precies wat we hier uitleggen.

Je bent niet verplicht iets te zeggen

De wet is duidelijk: een werkgever mag je niet afwijzen vanwege een chronische ziekte of fysieke beperking. De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (WGBH/CZ) beschermt je daartegen. En nee, je hoeft je diagnose niet te noemen. Niet in je brief, niet in je cv en niet in het gesprek. Dat is jouw keuze.

Maar wanneer is vertellen wél slim?

Als je aanpassingen nodig hebt die invloed hebben op hoe jij je werk doet; flexibele uren, thuiswerken, een rustigere werkplek, dan is het slim om dat bespreekbaar te maken. Niet als excuus, maar als informatie. Zo weet je ook meteen of deze werkgever bij jou past. Want een werkgever die daar moeite mee heeft, is sowieso niet de juiste werkgever voor jou.

Wat zeg je dan precies?

Dit is waar veel jongvolwassenen tegenaan lopen: ze weten niet hoe ze het moeten verwoorden zonder het groter te maken dan het is. De sleutel: vertel niet over je diagnose maar over wat jij nodig hebt.

❌ “Ik heb fibromyalgie, dus ik ben soms moe en kan niet alles.”
✅ “Ik werk het beste met flexibele uren en de mogelijkheid om soms thuis te werken. Dat helpt me consistent goed te presteren.”

❌ “Ik heb Crohn, wat betekent dat ik soms ziek ben.”
✅ “Ik heb een chronische darmziekte. Met goede afspraken over hybride werken en flexibiliteit bij ziekenhuisafspraken kan ik prima functioneren.”

Zie je het verschil? De tweede versie is concreet, positief en oplossingsgericht. Je vraagt niet om begrip, je geeft informatie.

Wanneer vertel je het en wanneer niet?

In je brief of cv: Bijna nooit. Je brief is er om te laten zien wat jij meebrengt, niet om uit te leggen wat je hebt. Zorg eerst dat je aan tafel komt. In het gesprek: Als het relevant is voor de functie of als je aanpassingen nodig hebt. Vertel het op het moment dat het gesprek goed voelt en je al iets van jezelf hebt laten zien. Na een aanbod: Ook dat kan. Sommige jongvolwassenen wachten tot ze het aanbod hebben en bespreken dan pas wat ze nodig hebben. Dat is een volkomen legitieme keuze.
Helemaal niet: Als je aandoening geen invloed heeft op hoe jij je werk doet en je geen aanpassingen nodig hebt, hoef je niets te zeggen.

Wat als een werkgever ernaar vraagt?

Een werkgever mag vragen of je de functie kunt uitvoeren. Hij mag niet vragen naar je diagnose of medische geschiedenis. Als hij toch vraagt, mag je antwoorden op wat je zelf wilt delen. Houd het kort en praktisch: “Ik heb een chronische aandoening die goed onder controle is. Met de juiste afspraken kan ik mijn werk prima doen.” Meer hoef je niet te zeggen.

Weet jij al wat jij wilt vertellen?

Dat klinkt simpel, maar is het niet altijd. Veel jongvolwassenen weten nog niet precies wat ze nodig hebben op de werkvloer, laat staan hoe ze dat moeten verwoorden. Daar helpt de training Jij Bepaalt! je bij. Je leert wanneer en hoe je praat over je aandoening, hoe je jouw verhaal duidelijk en positief vertelt en wat jij nodig hebt om goed te kunnen werken. Volg onze training “Jij Bepaalt”.

Ervaringsverhaal: Amankay

Amankay werkt bij het Amsterdam UMC en maakt haar beperking bespreekbaar. Ze vertelt een werkgever waar rekening mee gehouden moet worden, zonder in detail te treden. “Ik vertel over mijn beperking en waar een werkgever rekening mee moet houden. Zo voorkom je achteraf problemen. Je hoeft niet in detail te treden, maar het bespreekbaar maken helpt.”

Lees meer over jouw specifieke situatie

Elke aandoening brengt eigen vragen mee over het vertellen. Lees meer over jouw situatie:

 

FAQ